@erolkaranet'te Aradığınız Kelime veya Konuyu Buraya yazınız!

Banner


erolkaranet

Türkiyeli Kelimesi İlk Kez Gündeme Gelmiyor




TDK, Türkçe sözlüğünde bazı kelimelere ilişkin düzenlemeye gitti. Düzenlemeyle birlikte TDK tarafından, 'Türkiyeli' kelimesi için 'Türkiye'de yaşayan halk ve bu halkın soyundan olan kimse' tanımı yapıldı. Düzenleme sosyal medyada tartışmaya neden oldu. TDK gelen tepkiler üzerine, 'Türkiyeli' kelimesi ve tanımını kaldırdı. Kaldırması yetmedi, resmi açıklamada bulundu. Hatta , yayınlanan sözlüğü de yayından kaldırdı.
Peki "Türkiyeli" kelimesi ilk kez mi kullanılıyordu.
Bu sorunun cevabı hayır.
İşte dünyaca ünlü sözlük olan Wikipedia'da konu hakkında açıklama yapılırken kelimenin tarihçesinde şunlar belirtildi.
"Türkiyeli terimi ilk olarak bir resmî metinde yaklaşık 20 sene sonra Yabancı Okullar Yönergesi’ne de temel oluşturacak Ağustos 1915 tarihli Mekâtib-i Hususiye Talimatnâmesi kaynağında tespit edilmiştir. Mustafa Kemal Atatürk'ün bu terimi ilk kullanımı, Rus General Mihail Frunze’nin 1921’deki talimatnâmesini sunma törenindeki konuşmasında tespit edilmiştir. Atatürk de Türkiyeli kavramını birden çok maddede kullanmıştır.
İlk Cumhuriyet anayasası oluşturulurken, Rum ve Ermeni gibi gayrimüslim azınlıkların Türk olamayacağı öne sürülerek Türkiye vatandaşı her bireyin Türk olarak isimlendirilmesi kararı hakkında tartışmalar gerçekleşmiş, bu hususta Konya mebusu Naim Hazım'ın öne sürmüş olduğu Türk yerine Türkiyeli kullanılması için verilen önerge reddedilerek Hamdullah Suphi Bey’in “Türkiye ahalisine din ve ırk farkı olmaksızın vatandaşlık itibarıyla Türk ıtlak olunur.” önergesi kabul edilmiştir.
2000'li yıllarda Türkiye'nin AB üyelik sürecinde Avrupa Birliği'nin desteği ile aldığı politik reformlar çerçevesinde Türkiyeli üst kimliği yeniden gündeme gelmiştir. Ekim 2004'de Başbakanlık desteğiyle yayımlanan Azınlık Hakları ve Kültürel Haklar Çalışma Grubu Raporu'nda anayasada Türk yerine Türkiyeli teriminin kullanılması önerisi Türkiye'de geniş çaplı tartışmalara neden olmuştur.
20 Temmuz 2023 günü Türk Dil Kurumu (TDK), bazı sözcüklerin yazımında değişiklik yaparken, Türkiyeli sözcüğünün tanımını yaparken Türk kelimesine yönlendirme yapmaması tartışmalara neden oldu. TDK'nın Fransalı ifadesini Fransız, Yunanistanlı ifadesini Yunanlı sözcüğüne yönlendirmesiyle karşılaştırıldığında, Türkiyeli sözcüğünün Türk kelimesine yönlendirilmediği görüldü. Bu durum, son dönemde çeşitli çevrelerce sürdürülen 'Türkiyelilik' tartışmasını akıllara getirdi. Ancak, özellikle Twitter gibi sosyal medya platformlarında kısa sürede artan tepkilerin ardından TDK, "Türkiyeli" kelimesini sözlükten kaldırdı. TDK, "Türkiyeli" kelimesi için "Türkiye'de yaşayan halk ve bu halkın soyundan olan kimse" tanımını uygun görmüştü.

"Türkiyeli" hakkında detaylı yazıya aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz 

Kaynak : Wikipedia - 22.07.2023 - @erolkaranet
Hukuk, Yaşam, Din, Sağlık, Magazin, Turizm

Yorum Gönder

0 Yorumlar
*Asılsız yorum yapmayınız. Mesajlar Yönetici tarafından denetleniyor.