@erolkaranet'te Aradığınız Kelime veya Konuyu Buraya yazınız!


Banner


PEYGAMBERİMİZ HZ. MUHAMMED (SAV) DOĞUM GÜNÜ 18 EKİM 2021

Gebze Çoban Mustafa Paşa Cami




Geçtiğimiz günlerde son cemaat yerine yaptırılan ve çok kıymetli olan mermer sütunlarına monte edilen plastik sundurmalarıyla gündeme gelen Gabze'deki Çoban Mustafa Paşa Camiden bahsetmek istiyoruz.

Ağustos 2021 yılında çıktığım Gap Turunda ilk uğrak yerim olan Gebzedeyiz.  Evliya Çelebi'nin kendisinden bahsederken "Merhum Mustafa Paşa, Mısır valisiyken bu camiin bütün mermer taşlarını Mısır’da usta mermercilere yaprak yaprak yaptırmıştır. orada bir somaki şamdan yaptırmıştır ki dünya yüzünde bütün ustalar o şamdana bir keser vurmaya kadir değillerdir. Ve nice bin türlü Mısır tuhefleri (hediyleri) yaptırıp gemilerle Gebze’nin Darıca İskelesi’ne Mısır’dan gelmiştir. Camiin iç yüzünde duvarlarına üç adam boyu renk renk mermerler kaplıdır ki İstanbul içinde böyle aydınlık bir camii yoktur." dediği Gebze ilçesinin gurur kaynağı olan Çoban Mustafa Paşa camiyi ziyaret ediyoruz. 

Çoban Mustafa Paşa Cami Hakkında

Gebze de bulunan Çoban Mustafa Paşa Külliyesi,Kanuni Sultan Süleyman devrinin en önemli eserlerindendir.Bir menzil (konaklama yeri) külliyesidir.
Cami ve külliyenin mimarı olarak tezkerelerde Mimar Sinan’ın adı geçmektedir.Ayrıca,Yavuz Sultan Selim’in Mısır’dan getirdiği Memluk Sarayı mimar ve ustalarının da önemli katkısının olduğu bilinmektedir.
Külliye,merkezde yer alan cami ve onu üç taraftan U şeklinde çeviren  türbe, medrese, imaret, tekke, kütüphane, darüşşifa, paşa odaları, kervansaray ve hamam yapılarından oluşmuştur.Bütün bu yapılar topluluğu 117.106 m’lik bir alanı kaplamaktadır.

Tarihçe

Caminin kapısı üzerinde yer alan mermerden iki satırlık sülüs kitabeye göre caminin tamamlanma tarihi hicri 930 (miladi 1523)dur. Kündekari teknikte yapılmış olan kapı kanatları üzerinde lüle taşından kakma iki satırlık kitabede ise Çoban Mustafa Paşa’nın 27 Mayıs 1523’de İstanbul’a geldiği düşünülecek olursa bu ölçekte bir külliyenin inşasına daha önceden planlanıp başladığı sonucuna ulaşırız.Ayrıca süslemelerin kalitesi ve zenginliği de uzun bir çalışmaya işaret eder.
Çoban Mustafa Paşa Külliyesi bir menzil külliyedir.Menzil külliyeleri,diğer külliyelerde var olan yapı birimlerine ilave olarak yolcuların ihtiyaçlarını giderebilmeleri için inşa edilmiş ek birimlerden oluşur.Selçuklu dönemi kervansarayları ile aynı işlevi taşırlar.Gebze’de geçmişten beri Anadolu-İstanbul arasında önemli bir uğrak noktası olmuştur.
Külliyede çok dengeli bir geometrik düzen göze çarpar. Cami avlusundan başka arkada geniş bir türbe avlusu vardır.

Cami

Kare planlı olan caminin 14 m çapında ve 24 m yükseklikteki kubbesi istiridye yivli tromplara oturmaktadır. Mukanas başlıklı altı sütun üzerine oturan beş kubbeden oluşan son cemaat yerinin orta kubbesi yivli ve daha yüksektir. Cami içerisinde belli bir yüksekliğe kadar bütün duvarları, karakteristik Memlük tarzında renkli mermer kakmalar kaplamaktadır.Beş sıra mukarnas yaşnaklı cümle kapısı,dış mihraplar,pencereler ve yan kapılarla dış cephe;çok kenarlı mihrap nişi ile kıble duvarı ;bunun karşısında giriş duvarı daha zengin ve gösterişli olarak belirtilmiştir.


Cami bütün bu özellikleriyle yüzyılın başında Kahire’de yapılan Kansu Gavri Medresesi’yle rahatça boy ölçüşebilecek bir görünüştedir.Mermer minber çok zengin ve renkli kakma taş süslemelere sahiptir.Mermer ayaklar üzerinde Bursa kemerleri ile oturan müezzin mahfili renkli taş kakma süslemelerden başka bitki motifli kalem işleri ile bezelidir.
Kapı kanatları tarih kitabesinden başka maden ,sedef,fildişi ve lüle taşı kakmalarla süslenmiştir.Pencere kapakları da fildişi ve sedef kakmalı geometrik yıldız motifleri ile kündekari teknikte süslenmiştir,fakat daha sade bir kompozisyon vardır.

Mimar Sinan yapısı olarak kabul edilen 500 yıllık Gebze Çoban Mustafa Paşa Camisi'nin taçkapısının önüne yapılan sundurma, caminin mermer sütunlarına sabitlenecek şekilde yapılınca tarihi esere verilen zarar da arkeologların da tepkisini çekmişti. Tepkiler sonunda sundurma kaldırıldı.. 

Haber :@erolkaranet
Foto : Sosyal Medya

ÇOBAN MUSTAFA PAŞA KİMDİR?
Çoban Mustafa Paşa (Gazi Mustafa Bin Abdülkerim),genç yaşta Yavuz Sultan Selim ile Mısır seferine katılmıştır.Zaman içerisinde çeşitli mevkilere yükselmiş,Yavuz Sultan Selim’in kızıyla evlenmiştir.Kanuni Sultan Süleyman zamanında vezirlik görevini yürütmüş,Belgrad ve Rodos Seferlerine katılmıştır.En sonunda Sultan tarafından Mısır valiliğine atanmıştır.
Mısır’da 14 Aralık 1522’den 22 Mayıs 1523’ e kadar vali olarak bulunan Çoban Mustafa Paşa,orada çıkan bir isyanı bastırıp asayişi sağladıktan sonra İstanbul’a geri dönmüş veya geri çağrılmıştır. İstanbul’da vefat etmiş ve Gebze’de yaptırdığı külliyenin bahçesine gömülmüştür.

Yorum Gönder

0 Yorumlar
*Asılsız yorum yapmayınız. Mesajlar Yönetici tarafından denetleniyor.

Reklam



Reklam

İlginizi Çekebilir

Reklam