Header Ads

erolkara.net"/

Taşköprü Manileri

Kastamonu halk edebiyatının kuvvetli merkezlerinden biri olarak bilinir Maniler bilhassa köylerde bağ ve bahçelerde çalışan kadınlar tarafından yapılır ve söylenirlerdi. Aşağı, yukarı Kastamonu İl ve İlçelerinde 20 sene öncesine kadar köylü olup da mani bilmeyen kadar yok denecek kadar azdı. İl merkezi, Daday, Tosya, Taşköprü ve Araç köylerinde 3500 e yakın mani derlenmiştir


Âşam oldu vay gine
Çulunu atdı tay gine
Evlüler evine gider
Bekârlara vay gine
Ay hurunu hurunu
Bacalarıñ gurumu
Daşköprü’de oğlan çok
Hepsi de goca burunlu
Al mendili eklerim
Dört ucunu denklerim
Kimselere yar olmam
Sevdüğümü beklerim



Ak gutunuñ gapağı
İçindedür kepeği
Ne dırlayıp duruyoñ
A garagözüñ köpeği
Ayşeler altun olur
Ahdine bütün olur
Ayşeyi saran gollar
Yanar da tütün olur
Âşam oldu gidelim
Goyun guzu ġüdelim
Mâdem bizi duymuşlar
İnkâr belki gelelim



Âşamdan yağan yağmur
Oğlan kesdane gavur
Sen gavur ben yiyeyim
Aç Goynuñu gireyim
Ak goyun meler gelür
Dağları deler gelür
Yaluñuz yatanların
Aklına neler gelür
Ağam ferg idiye
İçine sel gidiye
Ne duruyoñ orada
Ağam elden gidiye



Ata binen ağadır
Atıñ yönü dağadır
Ne duruyoñ ay ağam
Bu maniler sañadır
Ata binesim geldi
Dağı delesim geldi
Ne duruyoñ ay ağam
Saña ġöresim geldi
Ala garganıñ ölüsü
Bitdi tâlanıñ yarısı
Biz açlıkdan ölüyoz
Meğmet beyiñ garısı



Âşam oldu neyleyim
Gaba düşek eyleyim
Gaba düşek beş garış
İçi yarsuz neyleyim
Bu ġün hava pusaldı
Yar bâçıya su saldı
Yoluña baka baka
Uzun ömrüm gısaldı
Bi manim vardı dünden
Dünden deyil evelki ġünden
Size bi ekmek geliye
On iki batman undan



Bi su içdim muslukdan
Ben ânaman ıslıkdan
Çek eliñi goynumdan
Vaz mı geçdiñ dostlukdan
Bu ġün hava pusaluk
Başda durmaz bu saruk
Eyil bi yol öpeyim
Belki yolda susaruk
Boş yayuk gümüler mi?
Derdsüz baş iniler mi?
Gurbetde yari olanıñ
Bârı galkuk güler mi?



Cığaramı yandurdum
Pençeriye gondurdum
Ġülden nazik olur mu
Öpdüm de uyandurdum
Cığaramı yak yârim
Pençeriye bak yarim
Esger galkmış geliyor
Çehresine bak yarim
Cığaram kibar işi
Biz burada üç kişi
İkisi şöyle böyle
Birisi gucak işi



Çorapları Rize’de
Galk gidelim bize de
Şadlık getür sevdüğüm
İlkbaharda ġüze de
Depede oturanlar
Az derdim arturanlar
Baña bi öġüt veriñ
Derdinden gurtulanlar
Dama indim dam deyil
Pençiresi yar deyil
Sevip de alamıyan
Dünyada adam deyil



Dere boyu düz gider
Bir sürmeli gız gider
O gız yolu şaşumuş
İşallah bize gider
Ekin ekdim ot bitdi
Dalında bülbül ötdü
Ötmez olaydıñ bülbül
Yarim asgere gitdi
Entarisi sarulu
Ne söylesem darulu
Eliñ oğlu benim nem
Gelür geçer sarulu



Entarisi saruludur
Sevdiğüm buraludur
Geçme gapımıñ öñünden
Yüreğim yaraludur
Eli elliklü bubam
Bağrı yeleklü bubam
Beni atdıñ gurbete
Dömür yüreklü bubam
Entarisi mor çiçek
Çiçekler biçilecek
Merak etme sevdüğüm
Şerbetiñ içilecek



Elindedür şemşiyesi
Belindedür ġül şişesi
Nerden gelip neriye gidiyoñ
Ciğerimiñ köşesi
Garşuda ġördüm seni
Allara bürdüm seni
Öpmiye gıyamazdım
Ellere virdim seni
Garşudan bakma beri
Ġöz idip gaçma geri
Alnıñdan akan teri
Şerbet it yolla beri



Gidiyon yolum ırak
Beni diliñden bırak
Benden saña fayda yok
Alduğuñ kötüye bak
Gidiyon yolum ince
Duraman ġörmeyince
Annem saña virmiyor
Deñgimi bulmayınca
Gayalardan kayda gel
Yağmur gibi yağda gel
Goyñundaki aydaşı
Siciminen boğda gel



Garpuz kesdim yiyen yok
Bıçağımı silen yok
Yenice bi yar sevdim
Gözüñ aydın diyen yok
Garşudaki oluklar
İçi dolu balıklar
Ağam gakmış geliyor
Peşgür veriñ halayıklar
Guş burnunuñ fidesi
Ġül neyler ben gidesi
Sen baña yar olmasıñ
Guruşundan gidesi



Gitme olursuñ pişman
Vallah peşiñe düşmen
Seniñ gibi yiğidiñ
Yüzü doslara düşman
Gökde yılduz bi sıra
Mekük oynar masıra
Goyun olsam yayılsam
Ağamıñ ardı sıra
Gara tavuk etlü olur
Gavurması datlu olur
Dul gocuya varanlar
Ölmez emme dertlü olur



Gaynar gazan daşmaz mı
Yol buradan aşmaz mı
Sil gözüñüñ yaşını
Ayrılan gavuşmaz mı
Gaşuklukda garınca
Aman gaşuk saldım pirice
Şu gelen kimiñ yari
Aman sandım benim ġörümce
Garşuda ferg otlanu
Bu derde kim gatlanu
Benim intizarime
Havalar bulutlanu



Garşudan gelen atlu
Mendilim gatlu gatlu
Annem beni vermiyor
Bubam gâvur inatlu
Git ağam uğur olsun
Düz ova yoluñ olsun
Geri dönüp bakmasañ
İki gözüñ kör olsun
Giden ağam beri bak
Aklımı aldıñ bırak
Eğer aklımı bırakmazsañ
Gakmaz döşeñe yat



Gavakdan gazel indi
Dibine ġözel indi
Ne öpdüm ne ısırdım
Dişime nazar indi
Gövde uçan garlanguç
Ganadı ayruç ayruç
Beni yardan ayıran
Gan gussun avuç avuç
Gidene bak gidene
Çul sarılmış tikene
Allah sabırlık visin
Gizlü sevda çekene



Giden ağa dutulur mu
Bala duz gatulur mu
Şu geceniñ uzununa
Yaluñuz yatulur mu
Gayalarıñ inciri
Sahatimiñ zenciri
Dün gece nerdeydiñ
Ġönümüñ ġüvercini
Gayadan atdım nâre
Ağlayım yare yare
Benden selam söyleyiñ
Işuk saçlu yare



Garşudan gelenlere
Gaz guyuñ fenerlere
Annem beni vimiyor
Asgerden gelenlere
Gapı gapıya bakar
Ateşiñ beni yakar
Gel İtme bu kötülüğü
Adam yüz yüze bakar
Gayala burun burun
Elinde yaldız düğüm
Kömür gözlü yarimi
Ne dün gördüm ne bu ġün



Gar yağar dal üstüne
Yağ sürülmüş bal üstüne
Ġüzeller yeşil giyer
Hâreli al üstüne
Gaya gayıya yan vemiş
Altun küpe şan vemiş
Gız oğlanı ġörünce
Ayak üstü can vemiş
Hambarıñ yapısına
Gün urmuş gapısına
Adam aşık olur mu
Gapı bir gomşusuna



Hurun üsdünde kürek
Yandı tutuşdu yürek
Her acıya gatlandıñ
Buna da gatlan yürek
Hay huluma huluma
Bekmez goydum tuluma
Söylerseñ mani söyle
Köpek gibi uluma
Hurun üstünde hurun
Engelle geri duruñ
Yarim gakmış geliyor
Altına iskemle guruñ



Havuz başında hurma
Çapgun garşumda durma
Kirpükleriñ ufalmış
Yiter galbime urma
Havuzum var köşelü
İçi mermer döşelü
Ben anama gırıldım
Yar seniñ aşkıña düşeli
İnce sülgü yelpaze
Neçün gelmiyoñ bize
Neçün geleyin size
İftira hazır bize



İndim derede durdum
Yedi ġövercin urdum
Hepisiniñ içinde
Ben birine vuruldum
 İbi guydum dolaba
Gelmeñ bura galaba
Aşıklık çeke çeke
Oldum tâta daraba
Köprünüñ altı yılduz
Nerden geliyoñ balduz
Sen git de bacıñ gelsin
Yatılmıyor yalıñuz



Mani dedim de şaşdım
Mani defderini açdım
Hiç ben bi şey bilmezdim
Yüzümü ġözümü sen açdıñ
Mektup yazdım garadan
Dağlar gaksın aradan
Gavuşmuya mümkün yok
Gavuşdursun yaradan
Merdivenim gırk ayak
Gırkına vurdum dayak
Yar gapıdan girince
Ne el dutar ne ayak



Maniye metanım yok
Bülbülüm ötenim yok
Galdım gurbet ellerde
Elimden dutanım yok
Manici başı mısıñ
Cevâhir daşı mısıñ
Saña bir mani söyleyin
Cebiñde daşır mısıñ
Mani diyin ne diyin
Hangi yola gidiyin
Hangi yoldan gelüseñ
O yolu ġözediyin



Öküz aldım goşamadım
Yiğit oldum yaşamadım
Gız namusuña ar düşüye
Gız ben seni boşamadım
Örük dallarıñ eyri
Seyri gözlerim seyri
Oğlanla esger olmuş
Gelinleriñ boynu eyri
Salına salına gelüsüñ
Samur kürkü sürürsüñ
Sen bi ağa gızıyken
Niçün yaya yürürsüñ



Su gelü köpük gelü
Bedleri yıkıp gelü
Hakigatlü yar olsa
Geceyi böler gelü
Su gelü özden berü
Sürmelü gözden berü
Ben ağamı ġörmedim
Bıldırki ġüzden berü
Su gelü nar kökünden
İçilmez köpüğünden
Ya ben nasıl geçiyin
İki gözümüñ kökünden



Su gelü gül dibinden
İçilmiye gübüründen
Şu İkipuñar’ıñ gızları
Oynamıya kibirinden
Saru saçıñ örgüsü
Yüremdedü sevgüsü
Buna kimse bişey dimez
Bu da Allah verġüsü
Saru gavun dildiñ mi
Bıçağıñı sildiñ mi
Söyledüğüm maniniñ
Cevabını vidiñ mi



Saçak saçak gezerin
Yaş kiremüt ezerin
Seniñ gibi maniciyi
Tel ukcura dizerin
Sıra sıra gavaklar
Yeşil yeşil yapraklar
Ben yarime doymadım
Doysun gara topraklar
Şu depe aşmag isder
Bal dudak yaşmag isder
Şu benim delü ġônüm
Yâre gavuşmag isder



Şu gelen cana benzer
Dişler mercana benzer
Belindeki şu guşağıñ
Renklü cama benzer
Uluyol işlemesin
Gır atım kişnemesin
Söyleñ benim yârime
Sinop’da gışlamasın
Üzüm guydum sepede
Yar oturu depede
Yenice bi yar sevdim
Şan oldu memlekede



Yimenim benek benek
Ortası çarkı felek
Yazı beraber geçüdük
Gışın ayırdı felek
Yimenim seyrek dallu
Ucuna rire bağlu
Ne yapıyın a yarim
Başım bubama bağlu
Yimen aldım seksene
İbüğünden çekseñe
Kederlüsüñ a yarim
Kederiñi dökseñe



Yaylanıñ yolundayın
İşliğiñ golundayın
Ana beni arama
Yarimiñ goynundayın
Geyik gibi yörürsün
Al fistanı sürürsün
Çez göğsün düğmesini
Kaymak tenin görünsün
Zillü tef neden olu
İncecüg telden olu
O yâriñ sevgüsü de
İncecüg dilden olu



Tüfeğim dolu saçma
A gız göğsünü açma
İçimde derdim çoktur
Bir yarada sen açma
Elmayı dile dile
Kamayı sile sile
Yedi mendil çürüttüm
Göz yaşımı sille sile
Beni kimse asamaz,
Asar ise yâr asar
Eğer sen tabib isen
Gel sineme yara sar ;



Yumak yumaktır elin
Gayet incedir belin
Yılana baş eğdirir
O senin tatlı dilin
Ay ışıktır varamam
Dile destan olamam
Ay buluta girince
Bağlasalar duramam
Küreden aldım bakır
Yarin gözleri çakır
Sevdüğümün yoluna
Gurban olsun bu fakır



Galeden inmem diyor
Lahuri giymem diyor
Olursa canfes olsun
Goynuna girmem diyor
Terziler kumaş biçer
Hasretliler serh içer
Dünya bir konak yeri
Gelen durmaz tez geçer
Ay buluta bürünsün
Beyaz gerdan örgünsün
Beni yardan ayıran
Sürüm sürüm sürünsün

Kaynak Kişiler:
Adı soyadı: Münire Bekdemir.
Doğum y. ve tarihi: Masatlar Köyü (1936).
Mesleği: Ev hanımı.
Tahsili: Okuma-yazması yok.
Derleyen: Ahmet Bekdemir.                             
Adı soyadı: Mükerem Topçu.
Doğum y. ve tarihi: Beyköyü (1925).
Tahsili: Okuma-yazması yok
Mesleği: Ev hanımı.
Derleyen: Ahmet Bekdemir.

Blogger tarafından desteklenmektedir.